Hatay Çocuk ve Ergen Psikoloğu

Akdeniz illerinden gelen başvurularda mevsimlik iş düzeni ve kalabalık aile yapısı sürecin içinde sık sık konu oluyor. Hatay'da yaşayan bir aile için en büyük engel çoğu zaman uzman bulmak değil, uygun uzmana ulaşmak oluyor. Randevu sırası, yol, iş saatleri ve çocuğun okul programı bir araya gelince süreç hiç başlamadan bitiyor. Online görüşme bu engellerin çoğunu ortadan kaldırıyor.

Hatay'ın hangi ilçelerinden başvuru geliyor?

Online görüşmede mesafe belirleyici olmadığı için ilin her yerinden aile ile çalışabiliyorum. Hatay'da en sık başvuru gelen yerler arasında şunlar var:

• Antakya
• İskenderun
• Defne
• Dörtyol

Listede olmayan bir ilçede yaşıyorsanız da fark etmiyor. Tek gereken sessiz bir oda, düzgün bir internet bağlantısı ve görüşme boyunca kesintiye uğramayacak bir zaman dilimi.

Online görüşme Hatay'daki aileler için nasıl işliyor?

Süreç 15 dakikalık ücretsiz bir ön görüşmeyle başlıyor. Bu görüşme sonunda üç şey netleşiyor: gördüğünüz şey yaşına göre beklenen bir durum mu, bir çalışma gerekiyor mu, gerekiyorsa hangi yöntemle ve kiminle yürüyecek.

Sonrasında görüşmeler haftada bir, kırk beş ile elli dakika arasında. Ebeveyn görüşmeleri sürecin kesintisi değil, parçası. Okul öncesi yaş grubunda çalışmanın büyük bölümü zaten ebeveynle yürüyor ve genellikle en hızlı yol da bu oluyor.

Sınav kaygısı ve akademik baskı

Sınav kaygısı, bilmemekten değil, bilinenin sınavda ortadan kaybolmasından doğar. Çocuk evde soruyu çözer, sınavda aynı soruyu göremez. Bu, çalışma eksikliği değil, kaygının dikkat üzerindeki etkisidir.

Beden burada belirleyici. Kalp hızlanır, nefes yüzeyselleşir, kaslar gerilir. Bu haldeyken çalışan zihin, uzun süreli belleğe zor ulaşır. Bu yüzden çalışmayı artırmak çoğu zaman işe yaramaz, bazen kötüleştirir. Önce bedeni yatıştırmayı, sonra çalışma düzenini konuşmayı tercih ediyorum.

Ailelere sık söylediğim bir şey var: çocuğun kaygısını azaltmak istiyorsanız, evdeki sınav konuşmasının sıklığını azaltın. Günde beş kez "çalıştın mı" sorusu, çalışmayı artırmıyor, sadece sınavı evin merkezine taşıyor. Haftada bir kez oturup birlikte plan yapmak, günde beş kez sormaktan çok daha etkili.

Bir de sınırı belirtmek gerekiyor. Uykuyu bozan, iştahı kesen, çocuğu okuldan kaçırmaya başlayan bir kaygı artık normal sınavın stresi değildir ve profesyonel destek gerektirir.

Öfke nöbetleri ve sınır koymanın gerçek anlamı

Öfke nöbeti kötü niyetin değil, kapasite aşımının belirtisi. İki üç yaşındaki bir çocuk hissettiğini adlandıramaz; öfke onun için taşan bir kap gibi. Yaş büyüdükçe nöbetlerin azalması beklenir. Devam ediyorsa, çoğunlukla evdeki sınır düzeniyle ilgili bir şey vardır.

Sınır koymak, sert olmak değil. Sınır koymak, aynı şeye her seferinde aynı cevabı vermek. Çocuklar sertlikten değil, tutarsızlıktan zorlanıyor. Bugün hayır denen şeye yarın evet deniyorsa, çocuk hayrı bir başlangıç noktası olarak öğreniyor ve her seferinde zorlamayı deniyor. Bu onun hatası değil, öğrendiği kural.

Nöbet anında tartışmanın işe yaramadığını söylemem gerekiyor. Beynin o anda muhakeme yapan kısmı devrede değil. O anda yapılacak şey güvenliği sağlamak ve sakin kalmak. Konuşma, nöbet geçtikten sonra ve kısa olmalı.

Ebeveynin kendi öfkesi de bu denklemin bir parçası. Ebeveyn danışmanlığında bunu utanılacak bir şey olarak değil, üzerinde çalışılacak bir şey olarak ele alıyoruz.

Hatay'da hangi durumlarda başvurmak gerekir?

Kesin bir eşik yok, ama şu üç ölçüt işe yarıyor. Süre: iki ayı geçen ve azalmayan bir değişim. Yaygınlık: sadece evde değil, okulda ve arkadaş ortamında da görülüyorsa. İşlev: çocuğun günlük hayatını daraltıyorsa, okulunu, uykusunu, yemeğini ya da arkadaşlığını etkiliyorsa. Bu üçünden ikisi varsa, en azından konuşmakta fayda var.

Bir de acil çerçeve var. Kendine zarar verme, can güvenliğine dair bir ifade ya da ani ve ağır bir davranış değişikliği söz konusuysa beklenmemeli. Böyle bir durumda önce 112 Acil Çağrı Merkezi ya da en yakın acil servis.