Bender-Gestalt Görsel Motor Algı Testi

Bender-Gestalt testi nedir?

Bender-Gestalt testi, çocuğa tek tek gösterilen birkaç basit geometrik şeklin, bakılarak kâğıda kopyalanmasını isteyen bir görsel motor algı testidir. Şekiller basit noktalar, çizgiler ve geometrik biçimlerden oluşur; ancak bazıları birbirine yakın açılarla ya da iç içe geçmiş biçimde tasarlandığı için doğru kopyalamak sanıldığı kadar kolay değildir.

Test, çocuğun gördüğü bir görsel bilgiyi zihninde nasıl işlediğini ve bu bilgiyi elin hareketine nasıl aktardığını aynı anda gösterir. Bu yüzden yalnızca "göz" ya da yalnızca "el" becerisi değil, ikisinin birlikte çalışması ölçülür. Testin sade yapısı, hem küçük çocuklarda hem de dil becerisi henüz sınırlı olan çocuklarda kolay uygulanabilmesini sağlar; çünkü görev sözel bir açıklama değil, doğrudan bir çizim istemektedir.

Ne ölçer?

Değerlendirmede çizimlerdeki dönme, oran bozukluğu, köşelerin yuvarlanması ya da parçaların birleştirilememesi gibi belirli hata türleri sayılır ve yaş normlarıyla karşılaştırılır.

Hangi durumlarda istenir?

• Yazı yazarken harflerin ya da sayıların şekillerinde bozulma, ters yazma
• Defter düzeninde belirgin dağınıklık, satırı takip edememe
• Makas kullanma, boyama, şekil çizme gibi görevlerde akranlarına göre zorlanma
• Okuma yazmaya geçiş öncesinde görsel motor gelişimin genel bir taramasının yapılması
• Dikkat ya da öğrenme güçlüğü şüphesiyle yapılan kapsamlı değerlendirmenin bir parçası olarak

Uygulama nasıl yapılır?

Uygulama sırasında çocuğun elini kullanma tercihi, kalemi tutuş biçimi ve çizim sırasında sayfayı döndürüp döndürmediği de not edilir; bu gözlemler puanlamanın yanında değerlendirmeye ek bir bağlam sağlar.

Hangi durumlarda başka bir değerlendirme daha uygundur?

Bender-Gestalt görsel algı ile motor koordinasyonu bir arada ölçer; ancak görsel algının farklı alt alanlarını (şekil zemin ayrımı, mekânsal ilişkiler gibi) ayrı ayrı görmek gerekiyorsa Frostig Görsel Algı Testi daha ayrıntılı bilgi verir. Şikâyet öncelikle dikkatle ilgiliyse MOXO dikkat testi ya da kağıt kalem dikkat testleri daha uygun bir başlangıç noktası olabilir.

Sonuç raporu ne içerir, neyi içermez?

Rapor; her şeklin çiziminde gözlenen hata türlerini, bu hataların yaş grubuna göre ne sıklıkta beklendiğini ve genel görsel motor gelişim düzeyine ilişkin betimleyici bir değerlendirmeyi içerir. Rapor; zeka düzeyi, kişilik özellikleri ya da duygusal durum hakkında kesin bir yargı içermez; bu tür yorumlar tek bir çizim testine dayandırılamayacak kadar geniş bir değerlendirme gerektirir.

Ebeveyn sürece nasıl hazırlanır?

Ön görüşmeye gelmeden önce çocuğun kalem tutma, çizme, boyama ya da makas kullanma gibi ince motor görevlerdeki alışıldık davranışlarını not almak faydalıdır; bunlar hem görüşmeyi hem de sonuçların yorumlanmasını kolaylaştırır. Test için özel bir malzeme ya da hazırlık gerekmez, çocuğun her zamanki gibi rahat bir şekilde gelmesi yeterlidir.

Çocuğa testi anlatırken "çizim yarışması değil, birlikte bir şeyler çizeceğiz" cümlesi genellikle kaygıyı azaltır. Çizim sırasında acele ettirmemek, silme ya da düzeltme yapmasına izin vermek çocuğun kendi doğal hızında çalışmasını sağlar. Sonuç açıklandığında ailenin en çok merak ettiği nokta genellikle "bu bir gecikme mi" sorusudur; bu soru geri bildirim görüşmesinde yaş normlarıyla birlikte ayrıntılı olarak ele alınır.