Louisa Duss Psikanalitik Hikâyeler Testi

Louisa Duss testi nedir?

Louisa Duss Psikanalitik Hikâyeler Testi, on kısa hikâye biçiminde hazırlanmıştır. Her hikâye, çocuğun günlük hayatına yakın bir sahneyle başlar ve tam düğüm noktasında yarıda kesilir; çocuktan "peki sonra ne oluyor" sorusuna cevap vererek hikâyeyi tamamlaması istenir. Hikâyeler, ayrılık, kayıp, kardeş kıskançlığı, korku gibi çocukluk döneminde sık görülen temaları örtük biçimde taşır.

Amaç, çocuğun bu temalara doğrudan sorulduğunda değil, bir hikâyenin içinden geçerek verdiği tepkiyi görmektir. Doğrudan "kardeşini kıskanıyor musun" diye sorulduğunda çoğu çocuk "hayır" der; ama bir hikâyenin devamını kurarken bu tür temalar daha rahat ortaya çıkabilir.

Hikâyelerin bazıları bağlanma ve ayrılığa, bazıları kayıp ve yasa, bazıları da kardeş kıskançlığı ve suçluluk gibi psikanalitik gelişim kuramının önemli gördüğü temalara dokunur. Hikâyeler açık uçlu bırakıldığı için çocuk, kendi yaşadığı duyguyu ya da kaygıyı hikâyenin kahramanına yansıtarak dile getirme fırsatı bulur; bu da doğrudan sorularla ulaşılamayan bir bilgiye ulaşmayı kolaylaştırır.

Bir hikâye tamamlaması neyi gösterir, neyi göstermez?

Tek bir hikâyeye verilen tek bir cevaptan kesin bir sonuç çıkarılmaz. Bir çocuğun bir hikâyede üzücü bir son kurması, o çocukta mutlaka bir sorun olduğu anlamına gelmez; çoğu çocuk hikâyelerin bir kısmında sıkıntılı temalar üretir, bu beklenen bir durumdur. İnternette dolaşan, belirli bir hikâyeye verilen belirli bir cevabın tek başına bir teşhis anlamına geldiğini öne süren basit yorum listeleri gerçeği yansıtmaz.

Değerlendirmeyi yapan uzman, on hikâyenin bütününe, çocuğun hangi temalarda tutarlı biçimde zorlandığına ve bu bulguların gözlem ile aile görüşmesiyle nasıl örtüştüğüne bakar. Sonuç, kesin bir yargı değil, birlikte değerlendirilecek bir hipotezdir.

Hangi yaş aralığında kullanılır?

Test, genellikle okul öncesi dönemden ilkokul çağına kadar olan çocuklarla kullanılır. Hikâyeleri anlayabilecek ve kendi cümleleriyle bir devam kurabilecek dil düzeyine ulaşmış olmak, uygulamanın önkoşuludur. Dil gelişimi yaşıtlarına göre daha yavaş ilerleyen çocuklarda, testin uygulanıp uygulanmayacağına ön görüşmede karar verilir.

Uygulama nasıl yapılır?

Uygulama, çocuğun rahat hissettiği sakin bir ortamda, uzmanla karşılıklı oturarak yapılır. Hikâyeler tek tek okunur, çocuktan devamını anlatması istenir. Doğru ya da yanlış cevap yoktur, bu çocuğa da baştan söylenir; amaç bir sınav havası yaratmadan çocuğun kendiliğinden bir anlatım kurmasıdır. Uygulama bir oturumda tamamlanabilir, süre çocuğun anlatma temposuna göre değişir. Çocuğun verdiği cevaplar mümkün olduğunca kendi sözcükleriyle not edilir, uzman cevabı kendi cümleleriyle özetlemez; bir hikâyeye kısa ya da belirsiz bir cevap verilmesi de kendi başına bir bilgi olarak kaydedilir.

Hangi durumlarda istenir?

• Kardeş doğumu sonrası kıskançlık ya da uyum güçlüğü şüphesi
• Ayrılık, kayıp ya da boşanma sonrası çocuğun duygusal tepkilerini anlama ihtiyacı
• Sözel olarak paylaşmakta zorlandığı korku ya da kaygıların dolaylı yoldan ele alınması
• Terapi sürecinin başında çocuğun gelişimsel dönemine özgü temaları nasıl yaşadığına dair genel bir izlenim oluşturmak

Çocuğun ihtiyacı akademik ya da bilişsel bir alanın değerlendirilmesiyse bu test yerine o alana yönelik bir ölçüm daha uygun olur; hangi aracın gerektiği ön görüşmede birlikte netleştirilir.

Sonuç raporu ne içerir, ne içermez?

Rapor, on hikâye boyunca tekrar eden temaları ve bunların gözlem ile aile bilgisiyle birlikte nasıl bir tabloya işaret ettiğini özetler. Rapor bir tanı belgesi değildir; tanı gerekiyorsa bunu çocuk ve ergen psikiyatristi koyar. Testin katkısı, hangi temaların terapide ele alınabileceğine dair bir yön göstermesidir. Rapor, gerekli görülürse hangi konuda ek bir görüşme ya da farklı bir değerlendirme yapılmasının yararlı olacağına dair bir öneri de sunabilir; bu sayede süreç tek bir uygulamayla sınırlı kalmaz, ihtiyaca göre genişletilebilir.