Burdur Çocuk ve Ergen Psikoloğu

Akdeniz illerinden gelen başvurularda mevsimlik iş düzeni ve kalabalık aile yapısı sürecin içinde sık sık konu oluyor. Burdur'da yaşayan bir aile için en büyük engel çoğu zaman uzman bulmak değil, uygun uzmana ulaşmak oluyor. Randevu sırası, yol, iş saatleri ve çocuğun okul programı bir araya gelince süreç hiç başlamadan bitiyor. Online görüşme bu engellerin çoğunu ortadan kaldırıyor.

Burdur'un hangi ilçelerinden başvuru geliyor?

Online görüşmede mesafe belirleyici olmadığı için ilin her yerinden aile ile çalışabiliyorum. Burdur'da en sık başvuru gelen yerler arasında şunlar var:

• Merkez
• Bucak
• Gölhisar

Listede olmayan bir ilçede yaşıyorsanız da fark etmiyor. Tek gereken sessiz bir oda, düzgün bir internet bağlantısı ve görüşme boyunca kesintiye uğramayacak bir zaman dilimi.

Online görüşme Burdur'daki aileler için nasıl işliyor?

Önce kısa ve ücretsiz bir ön görüşme yapıyoruz, 15 dakika. Amacı satış yapmak değil, doğru yönlendirmek. Bir çalışma gerekmiyorsa bunu söylüyorum; başka bir uzmanlık alanına ihtiyaç varsa yönlendiriyorum.

Çalışma başlarsa görüşme sıklığı haftada bir oluyor. İlk dört ile altı görüşmenin sonunda birlikte durum değerlendirmesi yapıyoruz: ne değişti, ne değişmedi, devam etmeye değer mi. Bu değerlendirmeyi belirsiz bırakmamayı önemsiyorum.

Ekran süresi, oyun ve dijital dünyanın payı

Ekran meselesinde ailelerle en çok tartıştığım nokta şu: sorun genellikle ekranın süresi değil, ekranın neyin yerine geçtiği. Günde iki saat tablet, akşam yemeğini birlikte yiyen, hafta sonu dışarı çıkan, uykusu düzenli bir çocukta çoğunlukla bir sorun yaratmaz. Aynı iki saat, uykuyu geciktiriyorsa, tek sosyal alan haline geldiyse, ödevi ve yemeği kesintiye uğratıyorsa, konuşulması gerekir.

Oyunu tümüyle yasaklamak nadiren işe yarar. Yasak, oyunu daha değerli hale getirir ve çocuğu gizlemeye iter. Bunun yerine ekranın gün içindeki yerini sabitlemeyi öneriyorum: hangi saatler, hangi odada, hangi işlerden sonra. Belirsiz sınır, sert sınırdan daha fazla çatışma üretiyor.

Ergenlerde durum farklı. Orada oyun çoğunlukla sosyal bir alan, arkadaşlıkların yürüdüğü yer. Ergene "oyunu bırak" demek, "arkadaşlarını bırak" gibi duyuluyor. Bu yüzden ergenle önce oyunun ne işe yaradığını konuşuyorum, sonra sınırı.

Kaygılı çocuk ve ayrılık kaygısı

Kaygı çocukluğun doğal bir parçası ve gelişimsel olarak beklenen dönemleri var. Sekiz aylıkken yabancıdan çekinmek, üç yaşında karanlıktan korkmak, altı yaşında ölümü sormak. Bunlar sorun değil, gelişim.

Sorun, kaygının çocuğun hayatını daraltmaya başlaması. Okula gitmeyi reddetmek, doğum gününe gitmemek, evde tek başına bir odada kalamamak, uykuya yalnız dalamamak. Yani kaygı bir duygudan çıkıp bir engel haline geliyorsa.

Ailelerin en sık yaptığı ve en anlaşılır hata, kaygıyı azaltmak için çocuğun kaçınmasına izin vermek. Çocuk okula gitmek istemiyor, o gün gitmiyor, rahatlıyor. Ertesi gün daha da zor. Kaçınma kısa vadede rahatlatır, uzun vadede kaygıyı büyütür.

Çalışmada yaptığımız şey, çocuğu korkuyla baş başa bırakmak değil, ona dayanma gücünü küçük adımlarla kazandırmak. Bilişsel davranışçı yaklaşım burada belirgin biçimde işe yarıyor ve ilerlemeyi ölçülebilir kılıyor.

Burdur'da hangi durumlarda başvurmak gerekir?

Ailelerin en sık sorduğu şey "erken mi" oluyor. Erken başvurmak neredeyse hiç zarar vermiyor; geciken başvuru ise çoğu zaman süreci uzatıyor. Yine de bir ölçüt isterseniz: değişim iki aydan uzun sürüyorsa, birden fazla ortamda görülüyorsa ve çocuğun kendisi bundan rahatsızsa, beklemenin bir faydası yok.

Bir de acil çerçeve var. Kendine zarar verme, can güvenliğine dair bir ifade ya da ani ve ağır bir davranış değişikliği söz konusuysa beklenmemeli. Böyle bir durumda önce 112 Acil Çağrı Merkezi ya da en yakın acil servis.