Oyun Terapisi
Yetişkin terapisinde konuşma neyse, çocuk terapisinde oyun odur. Oyun terapisi bir eğlence saati değil; sınırları, yöntemi ve hedefi olan bir psikoterapi yaklaşımıdır.
Oyun terapisi nedir?
Oyun terapisi, çocukların duygu ve düşüncelerini oyun yoluyla ifade etmelerine yardımcı olan çocuk merkezli bir psikoterapi yaklaşımıdır. Çocuklar yetişkinler gibi yaşadıklarını her zaman sözcüklerle anlatamaz; soyut kavramları tarif etmek, duyguları isimlendirmek ve bir olayın nedenini kurmak gelişimsel olarak zordur. Oyun, çocuğun bunu yapabildiği doğal iletişim alanıdır.
Terapi odasında oyuncaklar rastgele seçilmez. Aile figürleri, hayvanlar, kum havuzu, boya malzemeleri, doktor seti ve saldırganlığa alan açan oyuncaklar bilinçli olarak bir arada bulunur; çünkü çocuğun neyi seçtiği ve neyi yapmadığı da bilgi taşır.
Çocuk merkezli oyun terapisi
Çocuk merkezli yaklaşımda terapist oyunu yönlendirmez. Çocuk neyi, ne zaman, nasıl oynayacağına kendisi karar verir; terapist ise gördüğünü yansıtır, duyguyu isimlendirir ve gerekli olduğunda sınırı korur. Bu üç işin toplamı, çoğu çocuğun günlük hayatta pek bulamadığı bir deneyimi üretir: yargılanmadan, yönlendirilmeden ve düzeltilmeden görülmek.
Oyun terapisinde amaç çocuğa "doğru davranışı" öğretmek değildir; çocuğun kendi duygusunu tanıyabileceği ve onunla baş edebileceği bir alan kurmaktır. Davranış değişimi çoğu zaman bunun ardından gelir.
Hangi durumlarda destekleyici olur?
- Kaygı, korkular, ayrılık kaygısı ve okula uyum güçlüğü
- Öfke patlamaları ve davranış problemleri
- Kardeş kıskançlığı ve kardeş doğumuna uyum
- Özgüven sorunları, utangaçlık, sosyal geri çekilme
- Boşanma, taşınma, okul değişikliği gibi geçişlere uyum
- Kayıp ve yas süreçleri
- Travmatik ya da zorlayıcı bir olay sonrası tepkiler
- Tuvalet eğitiminde geriye dönüş, uyku sorunları
Bir seans nasıl geçer?
Karşılama
Çocuğu odaya alıyorum; ne kadar süremiz olduğunu ve odanın birkaç kuralını kısaca hatırlatıyorum.
Oyun
Oyunu çocuk seçiyor. Ben izliyorum, gördüğümü yansıtıyorum, duyguyu adlandırıyorum. Yönlendirmiyorum.
Sınır
Kendine, bana ya da odaya zarar verecek bir şey olursa sakin bir dille sınır koyuyorum.
Kapanış
Süre bitmeden haber veriyorum. Ani kesilme yerine yumuşak bir geçiş oluyor.
Seanslar 45 dakikadır ve genellikle haftada bir kez yapılır. Düzenlilik burada çok önemlidir: Oyun terapisinin işleyişi, çocuğun her hafta aynı gün, aynı saatte, aynı odada aynı kişiyle buluşacağını bilmesinden gelen öngörülebilirliğe dayanır.
Ebeveynin rolü
Ebeveyn oyun odasında bulunmaz, ancak sürecin dışında da değildir. Genellikle 4–6 seansta bir ebeveyn görüşmesi yapılır; evdeki gözlemler konuşulur, çocuğun ihtiyacına göre ev içinde neyin değişmesi gerektiği planlanır. Ebeveynin doğrudan çalışmaya dahil olduğu bir format arıyorsanız Filial Terapi tam olarak bunun için geliştirilmiştir.
Seans sonrası "ne oynadın?" sormayın
İyi niyetle sorulan bir soru, ama çocuğa "burada olanlar rapor ediliyor" mesajını veriyor. Anlatmak isterse dinleyin; istemezse bırakın. Oyun odasının ona ait kalması gerekiyor.
Karar vermeden önce 15 dakika konuşalım.
Bir terapi sürecine başlamak büyük bir karar. Önce tanışalım: aklınızdaki soruyu anlatın, ben de bu konuda çalışmanın gerekip gerekmediğini, gerekiyorsa nasıl ilerleyeceğimizi açıkça söyleyeyim. Sonrasında devam etmek zorunda değilsiniz.
- Ne konuşuyoruz?Çocuğunuzla ilgili gözleminizi ve endişenizi dinliyorum.
- Ne alıyorsunuz?Bir çalışma gerekip gerekmediğine dair net bir yanıt.
- Ne kadar sürüyor?15 dakika. Telefonla ya da görüntülü, size uygun olan nasılsa.
S.S.S.
Sık sorulan sorular
Oyun terapisi kaç yaş için uygundur?
Oyun terapisi ile evde oynadığımız oyunun farkı ne?
Kaç seans sürer?
Çocuğum sadece oynuyor, terapi mi bu?
İlgili
Bunlar da ilginizi çekebilir
Filial Terapi
Terapist odada değil, evde. Filial Terapi'de çocuğun terapötik oyun partneri ebeveynin kendisi olur.
Ayrıntılar
Çocuk ve Ergen Terapisi
Çocuğun ve ergenin kendi diliyle çalışan, aileyi sürecin dışında bırakmayan bireysel terapi.
Ayrıntılar
Bilişsel Davranışçı Terapi
Düşünce, duygu ve davranış arasındaki bağı çocuğun anlayabileceği bir dile çeviren, hedef odaklı ve kanıta dayalı bir yaklaşım.
AyrıntılarRandevu
Aklınızdakini konuşmak için iyi bir gün.
Emin olmanıza gerek yok. 15 dakikalık ücretsiz ön görüşmede gözlemlerinizi anlatın; gerçekten bir çalışma gerekiyor mu, birlikte bakalım.