Sinop Çocuk ve Ergen Psikoloğu

Karadeniz'den gelen başvurularda geniş aile ilişkileri ve kuşaklar arası farklar sürecin doğal parçası oluyor. Sinop'ta yaşayan bir aile için en büyük engel çoğu zaman uzman bulmak değil, uygun uzmana ulaşmak oluyor. Randevu sırası, yol, iş saatleri ve çocuğun okul programı bir araya gelince süreç hiç başlamadan bitiyor. Online görüşme bu engellerin çoğunu ortadan kaldırıyor.

Sinop'un hangi ilçelerinden başvuru geliyor?

Online görüşmede mesafe belirleyici olmadığı için ilin her yerinden aile ile çalışabiliyorum. Sinop'ta en sık başvuru gelen yerler arasında şunlar var:

• Merkez
• Boyabat
• Gerze

Listede olmayan bir ilçede yaşıyorsanız da fark etmiyor. Tek gereken sessiz bir oda, düzgün bir internet bağlantısı ve görüşme boyunca kesintiye uğramayacak bir zaman dilimi.

Online görüşme Sinop'taki aileler için nasıl işliyor?

Önce 15 dakikalık ücretsiz bir ön görüşme yapıyoruz. Fark ettiğiniz şeyi anlatıyorsunuz, ben de bir sürecin gerekip gerekmediğini ve gerekiyorsa nasıl ilerleyeceğimizi açıkça söylüyorum. Gerekmiyorsa gerekmediğini söylerim; bu da sık olan bir sonuç.

Süreç başlarsa görüşmeler haftada bir, kırk beş ile elli dakika arasında sürüyor. Çocuğun yaşına göre çalışmanın kiminle yürüyeceği değişiyor: okul öncesinde ağırlıklı olarak ebeveynle, ilkokulda dönüşümlü, ergenlikte doğrudan ergenle.

Kaygılı çocuk ve ayrılık kaygısı

Kaygı çocukluğun doğal bir parçası ve gelişimsel olarak beklenen dönemleri var. Sekiz aylıkken yabancıdan çekinmek, üç yaşında karanlıktan korkmak, altı yaşında ölümü sormak. Bunlar sorun değil, gelişim.

Sorun, kaygının çocuğun hayatını daraltmaya başlaması. Okula gitmeyi reddetmek, doğum gününe gitmemek, evde tek başına bir odada kalamamak, uykuya yalnız dalamamak. Yani kaygı bir duygudan çıkıp bir engel haline geliyorsa.

Ailelerin en sık yaptığı ve en anlaşılır hata, kaygıyı azaltmak için çocuğun kaçınmasına izin vermek. Çocuk okula gitmek istemiyor, o gün gitmiyor, rahatlıyor. Ertesi gün daha da zor. Kaçınma kısa vadede rahatlatır, uzun vadede kaygıyı büyütür.

Çalışmada yaptığımız şey, çocuğu korkuyla baş başa bırakmak değil, ona dayanma gücünü küçük adımlarla kazandırmak. Bilişsel davranışçı yaklaşım burada belirgin biçimde işe yarıyor ve ilerlemeyi ölçülebilir kılıyor.

Kardeş kıskançlığı ve evdeki yeni denge

Kardeş kıskançlığı ailelerin en çok utandığı ve en az konuşmak istediği başlıklardan biri. Oysa son derece olağan. Bir çocuk için kardeşin gelişi, ilgi kaynağının ikiye bölünmesi demek. Buna tepki vermemesi beklenemez.

Dikkat edilmesi gereken şey tepkinin varlığı değil, şekli ve süresi. Geriye dönüş belirtileri (altını ıslatma, bebeksi konuşma, tekrar emzik isteme) ilk aylarda beklenebilir. Sürekli hale gelen fiziksel saldırganlık, kendine zarar verme ya da aylarca geçmeyen bir çökkünlük ise konuşulması gereken şeyler.

Ailelerle çalışırken çoğunlukla "eşit davranma" hedefini bırakmalarını öneriyorum. Eşitlik çocuklara adalet gibi gelmiyor, çünkü ihtiyaçları eşit değil. Bunun yerine her çocukla kurulan ayrı, korunmuş ve kısa bir zamanı öneriyorum. Günde on beş dakika, telefon yok, kardeş yok, yönlendirme yok. Bu kısa zamanın etkisi, aylarca süren adalet tartışmalarından daha güçlü oluyor.

Sinop'ta hangi durumlarda başvurmak gerekir?

Bir davranışın "sorun" sayılıp sayılmayacağına yaşına ve süresine bakarak karar veriyoruz. Dört yaşındaki bir çocuğun öfke nöbeti beklenen bir şey; sekiz yaşında haftada birkaç kez tekrarlıyorsa konuşulması gerekir. Aynı şekilde okula gitmek istememek ilk hafta olağan, üçüncü ayda değil. Emin olamadığınızda ön görüşme tam olarak bunun için var.

Bir de acil çerçeve var. Kendine zarar verme, can güvenliğine dair bir ifade ya da ani ve ağır bir davranış değişikliği söz konusuysa beklenmemeli. Böyle bir durumda önce 112 Acil Çağrı Merkezi ya da en yakın acil servis.